Spłata zobowiązania, na przykład pożyczki zabezpieczonej zastawem rejestrowym na samochodzie, nie prowadzi automatycznie do wykreślenia zastawu z rejestru. Wpis zostaje w rejestrze zastawów tak długo, aż sąd go wykreśli, a sąd robi to co do zasady na wniosek. Poniżej znajdziesz komplet: jaki formularz, ile kosztuje, co dołączyć w zależności od tego, kim jesteś w tej relacji, jak wypełnić druk pole po polu i co zrobić, gdy zastawnik odmawia.
W skrócie
Wykreślenie zastawu rejestrowego to wniosek na urzędowym formularzu RZ-3, opłata sądowa 100 zł (art. 62 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych) i załącznik zależny od tego, kto składa wniosek: zastawnik nie dołącza nic, zastawca dołącza pisemne oświadczenie zastawnika o wygaśnięciu wierzytelności albo o zrzeczeniu się zabezpieczenia, nabywca przedmiotu zastawu dołącza zgodę zastawnika albo dokument z egzekucji lub upadłości. Wniosek składa się do sądu, który dokonał wpisu zastawu (art. 36 ust. 4 ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów). Stan prawny na sierpień 2026 r.
Wykreślenie zastawu rejestrowego z rejestru zastawów
Do wykreślenia zastawu rejestrowego konieczne jest złożenie wniosku, który sporządza się na urzędowym formularzu RZ-3. Formularz pobierzesz ze strony Ministerstwa Sprawiedliwości albo w sądzie, w którym działa wydział gospodarczy rejestru zastawów. Wniosek można złożyć w formie papierowej albo elektronicznie przez Portal Rejestrów Sądowych, po założeniu konta.
Przy uzupełnianiu wniosku należy wspomóc się postanowieniem o wpisie zastawu do rejestru albo aktualnym odpisem z rejestru zastawów. Znajdziesz tam numer pozycji rejestru, pod którym wpisano zastaw. Jest to obligatoryjny element wniosku o wykreślenie zastawu, bez niego sąd nie zidentyfikuje wpisu.
Wniosek o wykreślenie zastawu podlega opłacie sądowej w wysokości 100 zł. Dowód uiszczenia opłaty należy załączyć do wniosku. Dane do przelewu znajdziesz na stronie sądu, do którego kierowany jest wniosek.
Sądem właściwym do wykreślenia zastawu z rejestru zastawów jest ten sąd, który dokonał wpisu zastawu do rejestru. Rejestr prowadzą sądy rejonowe (sądy gospodarcze) właściwe według miejsca zamieszkania albo siedziby zastawcy w chwili pierwszego wpisu, a sąd, który wpisu dokonał, pozostaje właściwy dla wszystkich dalszych wpisów dotyczących tego zastawu, w tym wykreślenia.
Kto składa wniosek i co dołącza
Wniosek o wykreślenie zastawu z rejestru może złożyć zastawnik (najczęściej wierzyciel, na przykład bank lub firma pożyczkowa), zastawca (właściciel rzeczy obciążonej, zwykle dłużnik, choć nie zawsze) albo osoba, która nabyła przedmiot obciążony zastawem rejestrowym. Załączniki wynikają z art. 19 ust. 3 ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów.
| Kto składa wniosek | Co dołącza do RZ-3 |
|---|---|
| Zastawnik (wierzyciel) | brak dodatkowych oświadczeń, wystarczy wniosek i dowód opłaty |
| Zastawca (właściciel rzeczy, zwykle dłużnik) | pisemne oświadczenie zastawnika o wygaśnięciu wierzytelności zabezpieczonej zastawem albo o zrzeczeniu się zabezpieczenia, albo prawomocne orzeczenie sądu ustalające wygaśnięcie zastawu |
| Nabywca przedmiotu zastawu | oświadczenie zastawnika wyrażające zgodę na wykreślenie zastawu, albo zaświadczenie komornika lub innego organu egzekucyjnego o nabyciu przedmiotu w postępowaniu egzekucyjnym, albo zaświadczenie sędziego-komisarza o nabyciu w postępowaniu upadłościowym, albo odpis prawomocnego orzeczenia stwierdzającego nieistnienie zastawu |
| Każdy wnioskodawca | dowód uiszczenia opłaty 100 zł; przy pełnomocniku: pełnomocnictwo i opłata skarbowa 17 zł |
Wykreślenie zastawu rejestrowego przez zastawcę
Jeśli wniosek składa zastawca, to należy do niego dołączyć oryginał pisemnego oświadczenia zastawnika. Ustawa nie mówi tu o „zgodzie na wykreślenie”, lecz o oświadczeniu, że wierzytelność zabezpieczona zastawem wygasła (na przykład została spłacona) albo że zastawnik zrzeka się zabezpieczenia. W praktyce banki i firmy pożyczkowe wydają dokument nazywany zgodą na wykreślenie, co do zasady wystarcza, o ile wynika z niego wygaśnięcie wierzytelności. W oświadczeniu powinny znaleźć się dane zastawcy, informacja o spłacie (wygaśnięciu) zobowiązania oraz o tym, jaki sąd i pod jakim numerem pozycji rejestru dokonał wpisu zastawu.
Podstawą wykreślenia zastawu przez zastawcę może być także prawomocny wyrok sądu ustalający wygaśnięcie zastawu rejestrowego, a w szczególnych sytuacjach inne dokumenty, na przykład oświadczenie emitenta obligacji, że emisja nie doszła do skutku.
Wykreślenie zastawu przez nabywcę przedmiotu zastawu rejestrowego
W różnych sytuacjach może dojść do nabycia przez osobę trzecią przedmiotu, na przykład samochodu, który jest obciążony zastawem rejestrowym. Jeśli nabywca chce wykreślić taki zastaw, do wniosku musi dołączyć jeden z dokumentów: 1) oświadczenie zastawnika wyrażające zgodę na wykreślenie zastawu rejestrowego z rejestru zastawów; 2) zaświadczenie komornika lub innego organu egzekucyjnego o nabyciu przedmiotu zastawu rejestrowego w postępowaniu egzekucyjnym; 3) zaświadczenie sędziego-komisarza o nabyciu przedmiotu zastawu rejestrowego w postępowaniu upadłościowym; 4) odpis prawomocnego orzeczenia stwierdzającego nieistnienie zastawu rejestrowego.
Jak wypełnić wniosek RZ-3 pole po polu
Formularz wypełnia się w języku polskim, czytelnie, wielkimi drukowanymi literami (komputerowo albo ręcznie). Pole, w które nic nie wpisujesz, należy wykreślić tak, aby nie dało się później nic dopisać. To wymóg z objaśnień do druku, a nie formalność: niewykreślone puste pola bywają powodem wezwania do uzupełnienia wniosku.
Nagłówek. W polu 1 wpisujesz sąd, do którego kierujesz wniosek (ten, który dokonał wpisu). Pola 2 i 3 (data wpływu i sygnatura) wypełnia sąd. W polu 4 podajesz numer pozycji rejestru zastawów, której dotyczy wniosek; to numer z postanowienia o wpisie albo z odpisu z rejestru.
Część 1, wnioskodawca. W polu 1.1 wskazujesz, ile podmiotów występuje po stronie wnioskodawcy (najczęściej jeden). W polach 1.2 do 1.9 wpisujesz nazwę albo nazwisko i imiona oraz miejsce zamieszkania lub siedzibę i adres pierwszego wnioskodawcy: kraj, miejscowość, ulicę, numer domu i lokalu, kod pocztowy i pocztę. Dane kolejnych wnioskodawców trafiają na załącznik RZ-W. W polach 1.10 do 1.16 wpisujesz dane i adres pełnomocnika, jeżeli działasz przez pełnomocnika, albo, w polach 1.11 do 1.16, adres do doręczeń, jeżeli jest inny niż adres zamieszkania lub siedziby. Adres do doręczeń musi być adresem w Polsce.
Część 2, identyfikacja zastawu. Pola od 2.1 do 6.3 wypełniasz zgodnie z wpisem aktualnie ujawnionym w rejestrze, a nie z umową zastawniczą. W polach 2.1 i 2.2 podajesz numer REGON lub PESEL oraz nazwę (nazwisko i imiona) pierwszego podmiotu ujawnionego w rubryce 2 „Zastawnik”; w polach 3.1 i 3.2 analogicznie dane pierwszego podmiotu z rubryki 3 „Zastawca”, a w polach 4.1 i 4.2 z rubryki 4 „Dłużnik”. W polach 5.1 i 5.2 wpisujesz nazwę przedmiotu zastawu i numer pozycji Katalogu, tak jak w rubryce 5 wpisu. W polach 6.1 do 6.3 określasz rodzaj ujawnionej kwoty (kwota wierzytelności zabezpieczona zastawem albo najwyższa suma zabezpieczenia), jej wysokość liczbowo i słownie oraz walutę, zgodnie z rubryką 6 wpisu. Rozbieżność między wnioskiem a treścią wpisu to najczęstszy powód wezwania do poprawienia wniosku i opóźnienia sprawy.
Strona 2, załączniki i podpis. W tabeli załączników zaznaczasz, czy dołączasz formularz RZ-W (kolejni wnioskodawcy), a w części „Inne załączniki” wymieniasz oświadczenie zastawnika albo inny dokument z tabeli wyżej oraz dowód opłaty, przy każdym zaznaczając formę: papierową albo elektroniczną. Wniosek podpisuje wnioskodawca albo pełnomocnik.
Odmowa wydania przez zastawnika oświadczenia o wygaśnięciu zastawu
Jeśli doszło do spłaty zobowiązania zabezpieczonego zastawem rejestrowym, zastawnik ma obowiązek niezwłocznego dokonania czynności niezbędnych do złożenia wniosku o wykreślenie zastawu z rejestru (art. 18 ust. 3 ustawy), a więc wydania pisemnego oświadczenia o wygaśnięciu wierzytelności albo samodzielnego złożenia wniosku.
W przypadku odmowy pozostaje wystąpienie do sądu z pozwem o ustalenie wygaśnięcia albo nieistnienia zastawu rejestrowego. Przed sądem trzeba udowodnić, że doszło do spłaty zobowiązania zabezpieczonego zastawem; wystarczą z reguły potwierdzenia przelewów i umowa. Prawomocne orzeczenie stwierdzające wygaśnięcie (nieistnienie) zastawu rejestrowego stanowi podstawę do skutecznego wykreślenia zastawu z rejestru bez udziału zastawnika.
Bezzasadna odmowa wydania oświadczenia stanowić będzie podstawę do obciążenia zastawnika kosztami procesu przez sąd rozpoznający sprawę.
Kiedy wniosek nie jest potrzebny
Zastaw rejestrowy wygasa i podlega wykreśleniu z rejestru po upływie dwudziestu lat od chwili wpisu, chyba że strony postanowią o utrzymaniu zastawu na czas dalszy, nie dłuższy niż dziesięć lat, i złożą do rejestru zmianę umowy zastawniczej (art. 18a ustawy). Takiego wykreślenia sąd dokonuje z urzędu. W praktyce sądy mają do wykreślenia setki tysięcy takich wpisów i w 2026 r. uchwalono nowelizację, która ma zautomatyzować ich wykreślanie: wygasłe zastawy mają być uznawane za wykreślone z mocy prawa, na podstawie list przygotowywanych przez Ministerstwo Sprawiedliwości, bez zawiadamiania stron (ustawa z 17 lipca 2026 r., podpisana 7 sierpnia 2026 r. i skierowana do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli następczej; wejdzie w życie po dziewięciu miesiącach od ogłoszenia). Jeżeli Twój zastaw ma mniej niż dwadzieścia lat, ta ścieżka Cię nie dotyczy i wniosek RZ-3 jest konieczny.
Jeśli chciałbyś szybko i skutecznie wykreślić zastaw rejestrowy z rejestru zastawów, w tym uzyskać od zastawnika oświadczenie albo przeprowadzić sprawę o ustalenie wygaśnięcia zastawu, zwróć się do mnie.
